امروزه یکی از مهمترین و اساسیترین روشهای نگهداری طولانی مدت برای علوفهها به خصوص علوفه ذرت، سیلوکردن آنها میباشد. از این رو تولید سیلاژ نقش بسیار پراهمیتی در تأمین خوراک دام داشته و بخش مهمی از علوفه مصرفی در دامداریها را تشکیل میدهد. کیفیت سیلاژ نهایی با کیفیت علوفه اولیه و چگونگی فرآیند تخمیر ارتباط مستقیم داشته و هر گونه اختلال در روند تخمیر سبب رشد میکروارگانسیمهای نامطلوب و افت ارزش غذایی سیلاژ میشود. یکی از شایعترین مشکلات موجود در سیلاژ کردن علوفهها رشد کپک و مخمر در سطح سیلاژ میباشد که به دلیل مشکل در ایجاد شرایط تخمیر مناسب در سطح سیلاژ بوجود آمده و در بیشتر موارد سبب دور ریز سطح سیلو شده و هزینه بالایی را بر دامدار تحمیل مینماید.
یکی از راهکارهای موجود برای بالابردن کیفیت سیلاژ و کاهش خسارتهای ناشی از تخمیر نامناسب استفاده از انواع افزودنیهای مختلف مانند افزودنیهای میکروبی، اسیدهای آلی، نمک اسیدهای آلی و افزودنیهای آنزیمی میباشد. البته ممکن است بسته به نیاز، از ترکیب موارد ذکر شده نیز برای اضافه کردن به علوفه استفاده شود. مقدار استفاده از این افزودنیها و نوع افزودنی انتخابی بنا به مورد مصرف (سطح سیلاژ یا کل علوفه سیلو شده) و با توجه به کیفیت علوفه سیلو شده میتواند متفاوت باشد.
به طور کلی هدف از استفاده از افزودنیهای سیلو، جلوگیری از رشد هر گونه میکروارگانسیم مضری است که موجب کاهش ارزش غذایی ذرت علوفهای میشود. از جمله موثرترین افزودنیهای سیلاژ به منظور کاهش رشد کپک و مخمر و افزایش پایداری هوازی سیلاژ، اسیدهای آلی و نمکهای آنها میباشد. از اسید پروپیونیک، اسید استیک و اسید سیتریک میتوان به عنوان پرکاربردترین اسیدهای آلی مورد استفاده به عنوان نگهدارنده سیلاژ نام برد که میتوانند در فرآیندهای مختلف آنزیمی و تخمیری نیز تولید شوند. این اسیدها دارای اثر ضد باکتریایی و ضد قارچی بوده و به عنوان نگهدارنده در صنایع غذایی مختلف کاربرد دارند. استفاده از این اسیدهای آلی و نمکهای آنها به منظور جلوگیری از کپک زدگی سطح سیلاژ و کاهش رشد کپکها در خوراک دام نیز متداول بود و اثر بخشی آنها در مطالعات گوناگون به اثبات رسیده است.
مکانسیم اثر سیلوشیلد
محصول سیلوشیلد با توجه به ماهیت آن که برپایه اسیدهای آلی پروپیونیک، سیتریک و استیک اسید میباشد از چندین مسیر مانع رشد میکروارگانسیمهای مضر در سطح سیلاژ میشود.
اسید پروپیونیک موجود در این محصول pH داخل سلولی را کاهش داده ضمن اینکه با تجمع پروپیونات در سلول و رقابت با آلانین و سایر اسیدهای آمینه لازم برای رشد میکروارگانیسم و همچنین مهار آنزیمهای لازم برای متابولیسم سلولی (پیروات دهیدروژناز، سوکسینیل-CoA سنتتاز و ATP سیترات لیاز) از تکثیر و رشد میکروارگانسیمهای مضر جلوگیـــــری مینماید. اسید سیتـریک با کاهش pH محصولات غذایی و مهار رشـــد میکروارگانیسمها علاوه بر توانایی در کیلات کردن یونهای فلزی، آن را از دسترس میکروارگانسیمها خارج مینماید. اسید استیک نیز با ایجاد یک محیط اسیدی مانع رشد میکروارگانیسمهای سمی شده و به عنوان یک ماده نگهدارنده در برابر فساد عمل میکند.
همچنین اسید پروپیونیک و اسید استیک موجود در این محصول از جمله مواد حاصل از تخمیر در شکمبه نیز میباشد که به راحتی از دیواره شکمبه جذب شده و در تامین انرژی برای دام موثر خواهند بود.
دستورالعمل
ﺳﺮاﻧﻪ ﻣﺼﺮف: 100 گرم به ازای هر متر مربع از سطح سیلاژ
روش استفاده: مقدار یک کیلوگـرم از محصول سیلوشیلد را به 9 لیتر آب اضافه کرده و به خوبی مخلوط نمایید، سپس به ازای هر مترمربع از سطح و کنارههای سیلو یک لیتر از محلول را اسپری کنید (یک لیتر به ازای هر مترمربع). پس از پایان کار سطح سیلو به سرعت و با روکش پلاستیکی مناسب پوشیده و درزگیری شود. تذکر: محصول در یک محیط خشک و دور از تابش آفتاب نگهداری شود.