امـروزه توسعه صنعت دام و طیور در مقیاس صنعتی به خاطر افزایش تعداد حیوانات و کاهش ایمنی آن‌ها به دلیل فعالیت باکتری‌های مضر، با وجود رعایت تمام نکات بهداشتی در مراکز رشد و پرورش همراه با نگرانی‌های زیادی است. اخیراً استفاده از آنتی بیوتیک‌ها برای مقابله با عوامل عفونی به دلیل مقاومت باکتریایی و وجود بقایای آن‌ها در محصولات پروتئینی محدود شده است. محصولات اسیدی‌فایر گزینه مناسبی برای جایگزینی آنتی‌بیوتیک‌ها به شمار ‌می‌روند. زیرا اسیدی‌فایر‌ها به دلیل وجود ترکیبات مختلفی از اسید‌های آلی باعث کاهش اسیدیتیه خوراک و دستگاه گوارش حیوانات شده و از عفونت‌های گوارشی و توسعه پاتوژن‌ها جلوگیری می‌کند. همچنین اسیدی‌فایر‌ها به دلیل کاهش رقابت تغذیه‌ای بین فلور میکروبی دستگاه گوارش و میزبان باعث افزایش بهره‌وری انرژی و بهبود رشد آن می‌شوند.

مزایای استفاده از اسیدی‌فایر در خوراک دام و طیور

• تنظیم‌کننده میزان اسیدیته معده و روده
• مهار رشد باکتری‌های پاتوژن مانند اشریشیا اکولای، سالمونلا و کمپیلوباکتر و تحریک رشد باکتری‌های مفید در دستگاه گوارش
• افزایش ترشحات پانکراسی و موکوس دستگاه گوارش
• تحریک‌کننده فعالیت‌های آنزیمی مانند فعال شدن پپسینوژن و ایجاد پپسین و بهبود هضم پروتئینی
• افزایش قابلیت هضم مواد مغذی
• افزایش جذب کلسیم و فسفر و بهبود کیفیت گوشت کاهش دفع نیتروژن و فسفر
• کاهش ضریب تبدیل غذایی و بهبود رشد
• بهبود کیفیت پوسته تخم و بهبود عملکرد تخمگذاری
• اثر ضد‌اسهالی

مکانیسم اثرگذاری اسیدی‌فایر بر روی میکروارگانیسم‌ها

بسیاری از اسید‌های آلی باکتری استاتیک و باکتری کش هستند. از آنجایی که اسید‌های آلی تجزیه نشده لیپوفیلی هستند،
می‌توانند به دیواره سلولی باکتری نفوذ کرده و از غشای سلولی باکتری‌های گرم منفی، مانند سالمونلا عبور کنند و عملکرد فیزیولوژیکی طبیعی باکتری‌های حساس به pH که قادر به تحمل یک گرادیان pH داخلی و خارجی وسیع نیستند را از بین ببرند. هنگامی که ترکیبات اسیدی در داخل سلول قرار بگیرد pH بالاتر سیتوزولی باعث کـاهش pH داخــل سلولی و تجزیه اسید‌ها می‌شود. این امر باعث آزاد شدن پروتون (H+) و کاهش pH می‌شود که واکنش‌های آنزیمی و سیستم انتقال مواد مغذی را مختل می‌کند. سلول برای جبران تعادل یونی، مجبور به استفاده از انرژی برای خارج کردن پروتون‌ها از طریق پمپ غشای سلولی می‌شود تا pH سیتوپلاسمی را به حالت طبیعی بازگرداند. پروتون‌های دفع شده همچنین منجر به تجمع آنیون‌های اسیدی در سلول می‌شوند، که مانع واکنش‌های متابولیکی داخل سلولی از جمله سنتز ماکرومولکول‌ها شده و غشای داخلی را مختل می‌کند. این منجر به تخریب سیتوپلاسم و آسیب DNA باکتری شده و رشد بیشتر باکتری‌ها مهار می‌شود.

از آنجایی که اسید منفرد از نظر محدوده pH، ساختار غشایی، فیزیولوژی و … محدوده فعالیت میکروبی خاص خود را دارد برای افزایش کارایی اسیدی‌فایر، مخلوط یا ترکیب اسید‌ها استفاده می‌شود. این ترکیبات، مقادیر مختلف pka را نشان می‌دهند و فعالیت ضد‌میکروبی آن‌ها طیف گسترده‌تری دارند.

محصول اسیدی‌فایر فلوراگُلد

با توجه به ضروریت استفاده از اسیدی‌فایر در خوراک حیوانات، تولید یک اسیدی‌فایر حاوی مواد مؤثره مناسب می‌تواند تحولی شگرف در صنعت دام و طیور ایجاد کند. اسیدی‌فایر فلوراگَلد، پودری مبتنی بر انواع اسید‌های آلی و ترکیبات بیولوژیک است. اثر هم افزایی ترکیبات این محصولی منحصر به فرد ایجاد کرده است که علاوه بر اینکه به عنوان نگهدارنده خوراک حیوانات کاربرد دارد، می‌تواند از عفونت‌های دستگاه گوارشی ناشی از رشد کپک، قارچ و باکتری و نیز برخی از بیماری‌های تنفسی جلوگیری کرده و قابلیت هضم را افزایش دهد.

ترکیبات مؤثره اسیدی‌فایر فلوراگُلد

اسیدی‌فایر فلوراگَلد علاوه بر استفاده از ترکیبات گیاهی، حاوی پروپیونیک اسید، فوماریک اسید، سیتریک اسید، آسکوربیک اسید است که ویژگی‌ها و اهمیت کاربرد آن‌ها در خوراک حیوانات به اختصار بیان می‌شود

اسید‌های آلی

اسید‌های آلی شامل ترکیبات اسیدی نسبتاً ضعیف هستند که خواص اسیدی آن‌ها به دلیل وجود گروه کربوکسیل در ساختار آن‌ها COOH می‌باشد و به طور کامل در آب حل نمی‌. شوند. آن‌ها شامل اسید‌های مونو کربوکسیلیک ساده (اسید‌های فرمیک، اسید استیک، اسید پروپیونیک و اسید بوتیریک) یا اسیدهــای کربوکسیلیک با گــــــروه هیدروکسیل (اسید‌های لاکتیک، اسیدمالیک، اسید تارتاریک و اسید سیتریک) یا اسید‌های کربوکسیلیک با زنجیره کوتاه حاوی پیوند‌های دوگانه (اسید‌های فوماریک و سوربیک) هستند. اسید‌های آلی با زنجیره کوتاه C1-C7 فعالیت ضدمیکروبی خاصی دارند. با این حال، اثر آن‌ها در کاهش pH و فعالیت ضد میکروبی با وضعیت تفکیک آن‌ها بسته بهPKA خاص هر اسید متفاوت است. بنابراین، با کاهش مقدار pka اسید قوی‌تر است. اکثر اسید‌هایی که به عنوان افزودنی خوراک استفاده می‌شوند، مقدار pka آن‌ها بین 3 تا 5 است که فعالیت ضد میکروبی هم دارا می‌باشند.

اسیدپروپیونیک

در میان اسید‌های آلی، اسید پروپیونیک اثر مهار‌کنندگی رشد کپک و مخمر بالایی را دارد. رشد قارچ در خوراک می‌تواند به طور قابل توجهی کیفیت آن را کاهش دهد زیرا کپک‌ها در آنجا رشد می‌کنند و اکثر چربی‌ها، پروتئین‌ها، کربوهیدرات و حتی عناصر معدنی را مصرف می‌کنند که متعاقباً منجر به تغییر رنگ، کدر شدن و دگرگونی‌های بیوشیمیایی و تجمع مواد سمی می‌شود.

وجود کپک‌های در حال رشد و مایکوتوکسین‌های تولید شده در خوراک باعث کاهش مصرف خوراک و سرعت تبدیل خوراک شده و خطر عفونت و ناتوانی در تولید مثل را افزایش می‌دهد.

پروپیونیک اسید همچنین دارای خاصیت باکتریواستاتیک است و بدون ایجاد مقاومت باکتریایی نقشی مشابه آنتی‌بیوتیک‌ها ایفا می‌کند. از این رو به عنوان یک عامل نگهدارنده در خوراک طیور و برای جلوگیری از اختلالات گوارشی استفاده می‌شود. این ماده اثر سوء روی بدن نداشته و به راحتی متابولیزه می‌شود. بنابراین تجمع زیستی و اثر جهش‌زا در بدن ندارد. اثرات مثبت پروپیونیک اسید به عنوان افزودنی خوراک در عملکرد حیوان را می‌توان با چندین مکانیسم توضیح داد.

• تخریب ساختار DNA باکتری و قارچ و جلوگیری از رشد و تکثیر آن‌ها
• کاهش مقـــدار pH در معده و روده و مهـــار رشد باکتری‌های حساس. به pH، ماننداشریشیاکلای، سالمونلا، لیستریامونوسیتوژنز، کلستریدیوم پرفری جنز
• بهبود خوش طعمی و افزایش مصرف خوراک
• افزایش قابلیت هضم، بهبود نفوذپذیری مخاط روده و در نتیجه افزایش سرعت جذب
• محرک رشد و افزایش استفاده از پروتئین، اسید‌های آمینه، مواد معدنی و سایر مواد مغذی

اسید سیتریک

اسید سیتریک به عنوان یک اسید‌تری کربوکسیلیک TCA و دارای گروه هیدروکسیل با طول زنجیره شش کربنی است. اسیدسیتریک یک ماده واسطه در متابولیسم اکسیداتیو است که از طریق چرخه کربس در می‌توکندری بدن تولید می‌شود و پس از مصرف به سرعت CO2 H20 متابولیزه می‌شود.

معمولاً اشکال نمکی این اسید در ترکیبات خوراک حیوانات استفاده می‌شود که نقش مهمی در متابولیسم انرژی ایفا می‌کنند و هموستاز روده و یکپارچگی اپیتلیال را حفظ می‌. کنند، در پاسخ ایمنی شرکت می‌کنند، التهاب را سرکوب می‌کنند و استرس اکسیداتیو را در حیوانات مزرعه مانند طیور و خوک کاهش می‌دهند. سیترات از رژیم غذایی در روده کوچک با استفاده از انتقال‌دهنده‌های یون سدیم دی کربوکسیلات NaDC2 NaDCl جذب می‌شود.

انتروسیت‌های روده کوچک سیترات را از سلول‌های لومن روده به بیرون منتقل می‌کنند.

اثرات عملکردی اسید سیتریک به عنوان افزودنی خوراک حیوان را می‌توان با چندین مکانیسم توضیح داد:

• فعالیت ضد باکتریایی: اسیدکربوکسیلیک باعث کاهش pH در معده Ph: 3.5-4.0 می‌شود که از رشد سالمونلا، اشریشیا کلی و سایر باکتری‌های گرم منفی مقاوم به اسید در دستگاه گوارش جلوگیری می‌کند. مکانیسم آن از طریق فعال شدن آنزیم‌های پروتئولیتیک و کاهش خطر عفونت تحت بالینی است.

• تأثیر روی مورفولوژی روده: مکمل‌های اسیدسیتریک نقش مهمی در تعدیل میکروبیوتای روده و حفظ سلامت روده دارند. همچنین موجب بهبود یکپارچگی روده، افزایش تکثیر سلول‌های اپیتلیال روده، تحریک سلول‌های جامی در ژژنوم و ارتفاع پرز شده و در نتیجه سطح جذبی دستگاه گوارش را بهبود می‌دهند.
• دارای خاصیت آنتی‌اکسیدان و بهبود عملکرد سیستم ایمنی: اسید سیتریک تراکم لنفوسیت‌ها که جزء اصلی سیستم ایمنی پرنده است را افزایش می‌دهد تا با آنتی‌ژن‌ها در اندام‌های لنفاوی مبارزه کند و ایمنی غیر‌اختصاصی را تقویت کند.

• افزایش فعالیت آنزیم آلفا گالاکتوزیداز و بهبود هضم گالاکتوالیگوساکارید‌های موجود در کنجاله سویا
• محرک رشد و کلاته‌کننده یون کلسیم و افزایش معدنی شدن استخوان
• ایجاد محیط اسیدی برای عملکرد بهتر آنزیم‌های میکروبی درون زاد (مانند تحریک فعالیت پپسین و بهبود هضم پروتئین) و برون‌زا (مانند فیتاز و کمک به هیدرولیز فیتات موجود در خوراک طیور).

اسید فوماریک

اسید فوماریک یک ترکیب آلی دی کربوکسیلیک اسید و دارای پیوند دوگانه با فرمول HO2CCH=CHCO2H به عنوان ایزومری از مالئیک اسید است که پیش ساز مالات در چرخه کربس نیز می‌باشد. این ماده جامدی سفید رنگ با طعم میوه‌ای است و برای تنظیم اسیدیته در مواد غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای فرآوری مواد غذایی به دلیل قدرت بالا مقدار کمتری از این ماده آلی در مقایسه با سایر اسید‌های ارگانیک غذایی مورد نیاز است. هنگامی که به عنوان یک افزودنی غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد، خاصیت آبگریز آن سبب افزایش ماندگاری، پایداری طولانی مدت و خوش طعمی مواد غذایی می‌شود. این ترکیب همه کاره همچنین با افزایش مقدار کمی ترشی در محصولاتی با pH بالاتر از 5/4 به کاهش pH کمک می‌کند. وزن مولکولی پایین این ماده آلی باعث شده که نسبت به سایر اسید‌های غذایی در pH‌های نزدیک به 3 اثر بافری‌کننده بیشتری داشته باشد. یکی از نقاط ضعف اسید فوماریک حلالیت کم آن نسبت به سایر اسید‌ها است. علاوه بر پتانسیل اسیدی شدن بالا، اسیدفوماریک همچنین دارای فعالیت ضد میکروبی است و می‌تواند از رشد باکتری‌ها جلوگیری کند یا تخمیر مالولاکتیک نامطلوب را مسدود می‌کند. علاوه بر خواص
ضد‌میکروبی و اسیدی، فوماریک اسید می‌تواند بر طعم‌ها تأثیر بگذارد. طعم میوه مانند و ترشی ماندگار و طولانی مدت به دلیل ماهیت آبگریز آن است. در حیوانات، این ماده نقش مهمی در متابولیسم کربوهیدرات‌ها و در تولید انرژی برای فرآیند‌های سلولی ایفا می‌کند.

اسید آسکوربیک

آسکوربیک اسید یا ویتامین C ترکیبی بی رنگ، بلوری و محلول در آب با بعضی خواص اسیدی و احیا کنندگی قوی است.
ویتامین C، در محلول اسیدی در برابر حرارت مقاوم بوده، اما در حضور مواد قلیایی به راحتی تجزیه می‌شود و تخریب آن در معرض نور تسریع می‌گردد. این ماده نقش حیاتی در برخی از واکنش‌های بیولوژیکی بدن از جمله رشد و نگهداری بافت، بهبود استرس اکسیداتیو و تنظیم سیستم ایمنی بدن دارد. از این رو مقاومت بدن طیور و دام را در برابر عفونت‌ها، انواع استرس و مسمومیت‌ها افزایش می‌دهد. همچنین آسکوربیک اسید در حد مجاز در بهبود کیفیت پوسته تخم‌مرغ نقش دارد. برخی از حیوانات و دام‌ها (برخی از ماهی‌ها و پرندگان و چند پستاندار از جمله خوکچه‌های دریایی و انسان) توانایی تولید آن را در طول تکامل از دست داده‌اند. از این رو افزودن آن به خوراک این حیوانات در بهبود رشد و عملکرد آن‌ها نقش دارد. برخی از وظایف متابولیکی ویتامین C شامل موارد زیر است:

• هیدروکسیلاسیون پرولین که این فرایند نیز جهت ساختن پروکلاژن انجام می‌شود.
• انتقال یون‌های آهن از ترانسفرین موجود در پلاسما به فریتین که به عنوان ذخیره‌ای از آهن در مغز استخوان، کبد و طحال عمل می‌کند.
• به عنوان یک آنتی‌اکسیدان که همراه با ویتامین اثر عملکردی بهتری در محافظت از سلول‌ها در برابر صدمات ناشی از اکسیداتیو رادیکال‌های آزاد دارد.
• هیدروکسیلاسـیون اسید‌های آمینه نظیر فنیل آلانین که می‌تواند به آدرنال (هورمون ضد تنش ) تبدیل شود.

اسید تارتاریک

اسـید تارتاریـک یـک اسـید کربوکسـیلیک بـا گروه هیدروکسـیل بـا فرمـول شـیمیایی C4H6O6 اسـت کـه جامـد کریسـتالی سـفید، بـی بو و دارای طعم ترش می‌باشد. این اسید آلی از فرآیند‌های بیولوژیکی (تخمیر) و شـیمیایی بـه دســت می‌آیــد کــه بــه طــور طبیعی در ترکیبـات گیاهی وجـود دارد. اسـید تارتاریـک بـه دلیـل خـواص بیولوژیکی مختلـف در صنعت غـذا و دارو

دارای کاربردهـای متفاوتـی می‌باشـد. از جملـه خـواص ایـن اسـید مـی‌تـوان بـه تنظیـم اسـیدیته، بهبـود ماندگاری و خـواص ارگانولپتیـک، تحریـک سیسـتم ایمنـی و اثـرات ضـد باکـتری، آنتـی‌اکسـیدانی و ضـد التهابـی اشـاره کـرد. اثـر ضـد باکتریایـی اسـید‌های آلـی بـا زنجیـره کوتـاه بـر میکروارگانیسـم پاتوژن اثبات شـده می‌باشـد از جملـه سالمونلا تیفـی موریوم کـه یکی از مهمترین باکتری‌هـای بیمـاری‌زا در طیـور اسـت، اسـید تارتاریـک بـا توجـه بـه سـاختار شـیمیایی و ماهیـت آن بـر سـالمونلا تیفـی موریـوم موثـر مـی‌باشـد علاوه بـر ایـن، اسـید تارتاریـک عملکرد رشـد، مصـرف خــوراک، تعــداد باکتری‌هــای اســید لاکتیــک روده (LAB)، فعالیت آنزیم هــای گوارشــی و آنزیــم‌های آنتی‌اکسیدانی به طــور قابل توجهی افزایش می‌دهد.

میزان مصرف (طیور):

شرایط پیشگیری: 1-1/5 کیلوگرم در تُن خوراک

شرایط بیماری: 2-4 کیلوگرم در تُن خوراک

میزان مصرف (دام):  

استارتر گوساله: ٢ کیلوگرم در تُن خوراک

گاو شیری: 1/5-3 گرم در روز/رأس

گاو پروار: ۳-۵ گرم در روز/رأس

میزان مصرف (آبزیان):  

ماهی: 2-4 کیلوگرم در تُن خواک

میگو: 300-600 گرم در تُن خوراک

توصیه:  میزان مصرف پیشنهادی براساس نوع جیره غذایی، وضعیت سلامت حیوان متغیر می‌باشد و توصیه می‌شود که مقدار آن برای استفاده در جیره غذایی توسط متخصص تغذیه و دامپزشک مشخص شود

شرایط نگهداری:  در جای خشک، خنک و با تهویه مناسب به دور از نور خورشید نگهداری شود