روش‌های مقابله با تنش گرمایی در مرغان تخمگذار

Coping with thermal stress

حرارت در بدن پرندگان در نتیجه فعالیت‌های متابولیکی (رشد، تولید تخم‌مرغ و نگهداری بدن) تولید می‌شود و مقدار گرمای تولید شده با توجه به وزن، جثه، گونه، نژاد، سطح تولید، مقدار جیره دریافتی ، کیفیت دان و تا حدی فعالیتهای فیزیکی متفاوت است. همواره بین گرمای تولید شده و دفعی از بدن پرنده تعادل برقرار است و این امر باعث ثابت ماندن دمای بدن می‌شود. ولی زمانی‌که تولید حرارت بر دفع آن غلبه پیدا کند، پرنده از روش‌هایی برای کاهش دمای بدن استفاده خواهد کرد. در ارتباط با مقاومت طیور نسبت به گرما باید به سه عامل اصلی رطوبت نسبی، جریان هوا و دمای محیط توجه نمود. درجه حرارت محیطی در اکثر نواحی گرمسیری در اغلب اوقات سال تقریبا بالاتر از مقدار مطلوب برای پرورش مرغ‌های تخمگذار است. زیانی که در نتیجه کیفیت پایین پوسته به این صنعت وارد می‌شود قابل توجه می‌باشد. درجه حرارت محیطی مطلوب برای مرغان تخمگذار بین 13 تا 23 درجه سانتی‌گراد است تنش گرمایی مرگ و میر را افزایش داده و موجب کاهش مصرف غذا، تولید، وزن تخم‌مرغ و کیفیت پوسته می‌شود. کاهش کیفیت پوسته تخم مرغ در اثر تنش گرمایی، به خصوص در مرغان تخمگذار مسن، احتمال شکستگی پوسته و آلوده شدن سایر تخم‌مرغ‌های با کیفیت را افزایش می‌دهد. ماندگاری تخم‌مرغ‌هایی که به این صورت آلوده شده‌اند، به دلایل تغییرات میکروبی و فیزیکوشیمیایی کاهش یافته و از طرف دیگر بازار پسندی آن نیز پایین می‌آید. بررسی انجام شده نشان داد که وقوع نرمی پوسته یا تخم‌مرغ‌های بدون پوسته بین 1/16- 2/4 درصد از کل تخم‌مرغ‌های جمع‌آوری شده متغیر بود. وقوع نقایص پوسته و شکستگی تخم‌مرغ‌ها در مناطق خشک و گرمسیر به بیش از 21 درصد از کل تخم‌مرغ‌های تولیدی افزایش یافت. از آنجایی که درجه حرارت محیطی در کشورهای گرمسیر تقریبا همیشه در بخش عمده‌ای از سال بالاتر از حد مطلوب برای مرغان تخمگذار است زیان وارده به صنعت پرورش مرغان تخمگذار به دلیل کیفیت ضعیف پوسته چشمگیر است.